İLİM -BİLGİ VE AMEL

Eğitim Öğretim yılı ikinci dönem  pazartesi günü  itibariyle  başladı. Ne kadar güzel bir rastlantı ki, bugün aynı zamanda 2026 yılı Berat kandilidir.

 Yanı Ramazan ayına tam 15  gun kalmıştır.Bu vesile ile  öğrencilerimize ikinci dönem derslerinde başarılar diliyor, tüm  inanan kardeşlerimizin ve âlem-i  İslam'ın Berat kandilini kutluyorum." Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu" (Zümer,39/9 )sözü Allah'ın kelamıdır. Elbette  bilenle bilmeyen, gören ile görmeyen  bir olmaz.İlmin ve  bilginin artması  hem fert hem de toplum için önemlidir. Bilgiden mahrum fert veya  toplumlar uyuşuk  ,tembel yoksul ve fakir olmağa  mahkumdur.

 "İlmin azalması ve cehaletin  çoğalması kıyamet alametlerindendir" denilmiştir. "Yeryüzündeki âlimler, gökyüzündeki yıldızlar gibidir."  sözünü düşünmek yeterlidir. Pusulasını  kaybeden gemi kaptanları   yıldızlara bakarak yönlerini bulurlardı. İşte bunun gibi gerçek bilgi ve ilim bizim yolumuzu aydınlatır, saâdet  ve mutluluğunuzu sebep olur.Bizlere beşikten mezara kadar ilim  öğrenmek tavsiye edilmiştir.
Fakat sadece bilgili olmak yeterli değildir. 

" Kim ki dinde bildikleri ile amel ederse Allah ona bilmediklerini öğretir ." şeklinde hadis-i Şerif vardır.
 İlim öğrenmek hakkında bir çok söz söylemiştir. "İlim okumaktan garaz ,kendi özün bilmektir. Kendi özün bilmezsin, bir hayvandan betersin."  şeklinde Yunus Emre asırlar önce fikrini beyan etmiştir. Bilgi  elde etmek için tek anahtar soru sormaktır. Şüphe ederek bir araştırmaya başlarız. Araştırmakla biz doğruyu buluruz . Büyükler dediler ki ;

"Erbab ı mârifet geçip gittiler, onlardan  bize bir hayli hikâyet kaldı .Asâr-ı irfanı tahrîf(bozdular) ettiler, bizlere yalnız rivâyet (nakil) kaldı ."
"İlim öyle bir şeydir ki sen ona tam gücünü  vermedikçe o sana yarısını bile vermez. İlim servetten daha kıymetlidir. Çünkü serveti sen korursun, halbuki ilim insanı korur." Şöyle söylenmiştir. "Ma'rifet iltifâta tabidir, Müşterisiz meta' zayîdir." Bu durumda  ilim sahipleri ve ilim  ögreticileri  itibar görmeli ve yaşadığı  toplumda değer bulmalıdır.  Ilim edep çerçevesinde öğrenilmeli ve ilim öğrenen de öğreten de edepli olmalıdır. "İlim meclisinde aradım kıldım talep ,ilim geride kaldı İllâ edep illâ edep."

denilmiştir . Böylece ilim edeple birlikte öğrenilmelidir. edep olmadan ilim olmaz. Beşikten Mezara kadar ilim öğrenmek gerektir. Bir başka ifâdede "Etme âr öğren oku ehlinden, Her şeyin ilmi güzel celinden" (Yani ilim ögrenmede utanma olmaz,ehlini bulunca ilim öğren) Nâbi .İlmi öğrenen kişiye öğrenci, talebe denildiği gibi ilim öğreten kişiye de "öğretmen" veya "muallim" denilir. 
Muallimi  Şairimiz M.Âkif tarif ederken  ne kadar güzel söylemiş, "Muallimim" diyen olmak gerektir imanlı, edepli ,sonra liyakatlı ,sonra vicdanlı ....."

Aslında cehâlet ölümdür ,ilim ise hayattır .Böyle düşününce Öğretmen  de  topluma hayat veren bir şahsiyet konumunda olur. 
Ne güzel bir ifadedir. Cehle(cahillige) Hakk (Allah), mevt  (ölü)demiştir. Ölüler konuşmazlar, öğrenmezler,bilmezler.
Kendilerini geliştirmezler.  Yunus ne kadar güzel söylemiş, "İlim ilim bilmektir ilim kendin bilmektir Sen kendini bilmezsin ya nice okumaktır. Okumaktan mana ne ,kişi Hakk'ı  bilmektir,  Çün(çünkü sen) okuduğun bilmezsin ,Ha bir kuru emektir." Aslında  hayvanın postu sırtında insanın ilmi ise sadrındadır.(sadr ,göğüs, kafa ,akıl ve zeka anlamında) Sümbülzâde  Vehbî de şöyle söylemiş ... "Postu sırtında gezer hayvanın, İlmi sadrında olur insanın..." Aslında öğrenilmesi gereken ilim beynemineldir.  Fakat  özelde biz   Türkiye insanlarının ve müslümanlarının, genelde ise dünya müslümanlarınin  daha gayretli olmasi, faydalı bilgileri edinmesi ,   daha çok   önemlidir . Aksi takdirde "okumadan âlim, yazmadan katib "olduğunu zanneden  Google bilgisi ile yetinen , "karnı tost, beyni de test ile dolu "olan bir gençlik ile karşılaşırız.Âkif ne kadar güzel söylemiş ...

"Alınız ilmini Garbın alınız sanatını ,
Veriniz hem de mesainize son süratını .
Çünkü kâbil değil  (mümkün değil)artık yaşamak bunlarsız ,
Çünkü milliyyeti yok sanatın ilmin yalınız,
 İyi hatırda tutun ettiğim ihtarı demin,

 Bütün edvâr'ı terakkiyi (ilerleme devirlerini)yarıp geçmek için, Kendi mahiyeti ruhâniyeniz olsun kılavuz," İlim ve bilgi elde edilirken kendi öz kültürümüzü  ve değerlerimizi korumasını da bilmeliyiz. Her bilenin üstünde elbette bir bilen vardır.  İlme âşık olanlar nihayette âlim olurlar .  Ister dînî  ister se dünyaya ait bilgiler olsun  ögrenilmesi,
bilinmesi şarttır. Hatta bazen farzdır..Dünya üzerinde güçlü,  bir devlet olmamız  iktisadî, sosyal ve kültürel yönden güçlü olmamız buna bağlıdır. FEN ilimleri ve sosyal ilimler elbette  öğretilmelidir.

Fakat dinî eğitim  ve öğretim de  en doğru  bir biçimde topluma  kafa karışıklığına  mahal bırakmadan anlatılmalıdır. "Öğretmeden salıverme evladını sokağa, kitap ,sünnet, icma-ı  Ümmet, hem kıyası fukahâ ... "   denilmiş...   Bilgi insanları sınıflandırır. Bilmeyen, bilmediğini de bilmeyen ahmaktır .

Ondan sakınmak icab eder .Bilmeyen, bilmediğini bilen ,öğrencidir. Ona öğretmek icap eder. Bilen, bildiğini bilmeyen uykudadır ,Onu uyarmak icab eder .Bilen ve bildiğini bilen akıllıdır .Onu izlemek icab eder. İlim amel ile birlikte olursa insana fayda verir. "Yalnız bilgi yetmez .Tatbik de gerektir. İlim,bilgi ve amel ilişkisi hakkında daha çok şeyler söylemek mümkündür.  Berat gecesi   akşamında  hepinize sağlık mutluluk ve huzur diliyorum.