KOSOVA, ARNAVUTLUK, ve BALKANLAR Gezisi 2.  Yazı.....

Fehmi Sağbilge profil fotoğrafı
2026-07-26 19:07:00 Yayınlanma

 Osmanlı Devleti Balkanlarda 5 asır hüküm sürmüştür.

 Yaklaşık 15.000 tarihi eseri   insanların faydalanması  için yapmış, ve geride bırakmıştır .

 Kosova 1912 yılına kadar Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır.   Kosova da Osmanlı mimari eserleri pek çoktur.
 Kosova da gezerken sanki İstanbul'un Eyüp, Üsküdar, Fatih semtinde  dolaştığınızı  sanırsınız.

 Kosova görüntü itibariyle Osmanlı'dan kalan tarihi eserler ve mimari yapı yönüyle de Bursa'dan Konya'dan kayseri'den farksız bir yerdir. Kosova'nın ikinci kenti Prizzen'de Osmanlı döneminden kalma  Osmanlı'nın Bosna  valisi Sinanpaşa tarafından yaptırılan Sinanpaşa Camii şehrin ortasında sanki asırlık çınar gibi dimdik ayakta durmaktadır. Sayısız vakfedilmiş dükkanlarıyla tam bir külliye konumundadır.
Balkanlarda bazı yerlerde ezan  cami içinde okunurken  Sinan Paşa camii'nde ise ezan sesi minareden duyulmaktadır .

Şarıl şarıl dağdan gelen suların aktığı bir nehir ve nehrin üzerinde ecdat yadiğârı taştan bir köprü bulunuyor.. 
Taş köprünün biraz ilerisinde ise büyük bir  hamam göze çarpıyor. Kosova'da minaresi olan fakat  camisi ayakta  olmayan ve halk arasında "Kırık Cami" olarak anılan  bir zamanlar namazgah olarak kullanılan  caminin yerini hüzünle seyrediyoruz.  Bir zamanlar yüzbinlerce insanların saf saf  namaz kıldığı cami yerinin 1912 sonrası yıkıldığını   yerine iş yeri yapıldığını öğreniyoruz. Evet... 200 metre kadar ileride Gazi Mehmet paşa Camii bulunuyor. Bu camiye Bayraklı Camisi de deniyor. Halen kocaman bir bayrak caminin şerefesinde sallanıyor.


Prizen Valisi Rüstem paşa tarafından 1574'te yaptırılmış. Ezanın aynı anda tüm camilerden okunması için gündüz bayrak asılmış, gece ise fener yıkılması emredilmiş. Şimdi  ise kapalı olan Camii  TÜRKİYE 'nin  desteğiyle TİKA tarafından tamir ettiriliyor. Kayseri'li ve Erzurum'lu ustalar tarafından aslında uygun olarak yapılması íçin çalışmalar devam ediyor. Caminin yapılışı ile alakalı bir hayli hikâye anlatılıyor. Bunların en önemlisi, helal para ile caminin yaptırılmış olması hikayesidir. Kosova'da Halvetî tarikatı çok yayılmış... Birçok yerde Halvetî tarikatı Tekkesi ve Türbesini görmek mümkün... Türkiye Büyük elçiliğinin bitişiğinde şarıl şarıl suların aktığı bir havuzun çevresinde tekenin avlusunda namaz vaktini bekleyen eli tesbihli onlarca kişiyi namaz kılmak için beklerken görmek mümkün...  Havuz başında iki adam gördüm ki bir karpuzu kesmişler, gelene gidene  ikram ediyorlar...  Sonradan öğrendim ki oradan karpuz yiyen kişi oraya bir karpuz bırakır, böylece birisi diğerine ikram eder imiş...  Türk Evi  iki katlı bir bina olarak yapılmış Ay YILDIZ'lı  Türk bayrağını burada da görmek bizi ayrıca sevindirmiştir.


 Müslüman toplum açısından bakıldığında Hanifi gelenek ve Halvetîlik ve Bektaşilik bu bölgede hala varlığını sürdürüyor. Misafirperverlik ve kahve kültürü çok yaygın... Avrupa'dan ve Türkiye'den giden turistler için ise caddeler ve mağazalar tıka basa dolu diyebiliriz... Ortak tarihin izlerini yaşamak isteyen kişiler için muhakkak bu bölgeleri gezmek, görmek, insanları ile tanışıp ortak duygularını ve değerlerini paylaşmak gerekir . Ayrıca Priştina ve İşkodra da  görülmesi gereken yerler pek çok... 


ARNAVUTLUK seyahatine gelince; Arnavutluk


"Balkanlar'ın      anahtar ülkesi" olarak anılır. Kırk yıl kadar  dünyadan kopmuş perde arkasında kalmış bir ülke Arnavutluk. Türkçe, İtalyanca ve İngilizce konuşuluyor. Başkent'i Tiran.... Birçok meydanın ve alışveriş merkezinin bulunduğu güzel bir şehir ..
 Yer yer cami ile kiliseyi Hilal ile Haç'ı aynı anda sokakta görmek mümkün.... %70'i Müslüman %20'si Ortodoks %10 katolik olarak bulunuyor... Osmanlı devleti'nde en az 30 sadrazamın Arnavut asıllı olduğu bilinmektedir.. Arnavutluk 'ta İskender İskender Bey meydanını ve Ethem Bey Camii'ni gördük.


Gezdiğimiz yerlerde birçok yapı ve evler Amasya ve Kastamonu evlerini andırıyor.. Bahçe ,deniz ve orman iç içe... Tıpkı bizim Karadeniz Bölgesi gibi. Şelaleleri, eski kalıntıları, kanyonları, tarihi müzeleri ile  Ecdât   hatırası güzel mekanlar var..   
 Kanaatimce bir gezi planlamak için bazı şartları yerine getirmek gerekir.


 Onlar yerine gelince insan hem zevk alır, hem de seyahati faydalı olur. Bunlardan birincisi kişi  sağlıklı olmalıdır. İkincisi, cebinde parası olmalı, üçüncüsü yanında iyi bir arkadaş grubu olmalıdır. Dördüncüsü ise  seyahat etmek için zamanı olmalıdır.

Kuzey  Mekadonya 'ya gelince, gezilecek çok yer olmasına rağmen Üsküp'teki taş köprüyü görmek,çarşı ve pazarlarında Osmanlının ayak izlerini görmek nasip oldu. Vardar nehri üzerinde Fatih Sultan Mehmet'in inşa ettirdiği bir köprü 12-sutun üzerine 214 metre uzunluğunda bir köprü.. Mimar Sinan'a  yaptırılan eserlerinden biri .. Doğal afet ve savaşlara rağmen halâ ayakta ve dimdik duruyor. Ohrid şehri UNESCO Dünya Mirası listesinde.. Ormanlık bir bölge... Ohrid gölü, yemekleri , tatlıları ile ve dondurmasıyla  muhteşem bir mekan... Üsküp merkeze yarım mesafede. Matka kanyonu var. Aziz Nikola manastırı ve Matka Manastırı ve Matkap Kanyonunda yapılan gemi gezisi esnasında içinde sarkıt ve dikitlerin olduğu nefes darlığına iyi geldiği söylenen mağarayı görmek mümkün.  esnasında içinde sarkıt ve dikitlerin olduğu mağarayı  görmek de mümkündür. Makedonya'da Mavrova milli parkı var ki doğa yürüyüşleri için gerçekten güzel bir yer. 

 Balkanlar Türkiye için sadece bir coğrafya değil ,tarihi, kültürel, ekonomik ve stratejik olarak önemli bir bölge. Jeopolitik olarak Avrupa ile Anadolu arasında bir köprü. konumunda bulunuyor. Avrupa'daki çeşitli ülkelerde yaşayan ve çalışan ve ana vatanı olan Türkiye'ye otomobilleri ile gelen vatandaşlarımızın kara ulaşım güzergahı burada bulunuyor. Türkiye'nin gücünü ve saygınlığını buralarda hissetmek mümkün. hemen hemen konuştuğumuz kişilerin birçoğu Türkiye'ye gelmişler, çalışmış, ziyaret etmişler. Bizlere bunları anlatırken sevinçleri gözlerinden okunuyor.

Yıllar  önce tâ ADRİYATİK' ten   'ÇİN  SEDDİNE' KADAR Türk Dili konuşuluyor ve konuşulacak denilirdi de biz acaba derdik .Şimdi ise buna fiilen şahit oluyoruz... Gelecek bizlere ümitler vaat ediyor .Her sahada maddi ve manevi çalışmak bizden, yardım ise Allah'tandır... Bosna _ Hersek ile iğili izlenimlerinizi bir başka yazıya bırakalım..
 Sözü fazla uzatmadan önümüzdeki seyahat ile ilgili hedefin Türk Cumhuriyetleri ,Özbekistan ,Kazakistan Türkmenistan  olması temennisi ile hepinize sağlıklı günler dilerim

Yorumlar
En az 10, en fazla 1000 karakter
En az 2, en fazla 50 karakter
ZGRDF
Güvenlik kodunu büyük-küçük harf duyarlılığı olmadan yazın
Ersin Erbil 2026-07-27 10:05:43
Kıymetli hocam, kaleminize sağlık. Yazınızı okuyunca başta Prizen olmak üzere tüm Balkanları gezmek, ziyaret etmek isteğim daha da arttı. Teşekkür ederim.

Yazarlarımız ve Son Makaleleri