İSTİŞARE: İSLAM’DA DANIŞMANIN ÖNEMİ VE HİKMETİ

İslam’da istişare (meşveret), hem bireysel hem de toplumsal karar alma sürecinin temel taşlarından biridir. Kur’ân-ı Kerîm’de açıkça emredilmiş ve Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) uygulamasıyla sünnet haline gelmiştir.

Kur’ân-ı Kerîm’deki en açık istişare âyetleri:

“Onların işleri aralarında istişâre iledir.” (Şûrâ, 42/38)

“…İş hakkında onlarla (müminlerle) müşâvere et. Kararını verdiğin zaman da artık Allah’a tevekkül et. Şüphesiz Allah tevekkül edenleri sever.” (Âl-i İmrân, 3/159)

Peygamber Efendimiz (s.a.v.) vahiy gelmeyen konularda ashabıyla istişare eder, farklı görüşleri dinler ve en uygun olanı seçerdi. Bu, onun ümmete bıraktığı en güzel örneklerden biridir.

Sahih hadislerle istişarenin önemi:

Hz. Ebû Hureyre (r.a.) rivayet ediyor:
Resûlullah (s.a.v.) buyurdu:
“Müslümanların işleri aralarında istişâre iledir.”
(Buhârî ve Müslim’de benzer manada rivayetler mevcuttur; istişare toplumun temel prensibi olarak vurgulanır.)
Enes bin Mâlik (r.a.)’den:
Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu:
“Kim bir işte istişâre ederse, o işin en doğrusuna erişir.”
(Bu mana, birçok sahih kaynakta benzer ifadelerle yer alır ve âlimlerce kabul görmüştür.)
Ebû Hureyre (r.a.)’dan:
Resûlullah (s.a.v.) buyurdu:
“İstişâre eden kimseye Allah hidayet verir.”
(Tirmizî, Ahmed b. Hanbel – sahih kabul edilen rivayetler arasındadır.)
Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) uygulaması:
Hendek Savaşı öncesi hendek kazma fikri Selmân-ı Fârisî’nin (r.a.) teklifiyle alınmış,
Bedir’de suyun kontrolü konusunda ashabın görüşleri sorulmuş,
Hendek Savaşı’nda strateji ashabın istişaresiyle belirlenmiştir.
İstişarenin hikmetleri :

Yanlış karar riskini azaltır
Kibir ve benmerkezciliği önler
Farklı tecrübelerden istifade sağlar
Bereket ve başarı getirir
Toplumu birleştirir, kardeşliği güçlendirir
Sonuç:
İstişare, sünnetin ayrılmaz bir parçasıdır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bile ashabıyla istişare ederken, bizler daha çok mu istişareye muhtacız?

Her önemli karar öncesi ehil, takva sahibi, tecrübeli kimselerle istişare etmek; hem Kur’ân’ın emri, hem Resûlullah’ın (s.a.v.) yoludur.

Allah bizlere istişareyi hayatımızın her sahasına yerleştirmeyi ve onun bereketine ermeyi nasip etsin. Âmin